Informacje z medycyny estetycznej i medycyny sportowej. Zdrowy Portal - Warszawa!

Jak działa sumienie

Motywy, zdaniem tegoż autora, można ułożyć według wzrastającej ich złożoności albo według niezależności od aktualnej sytuacji, od bieżącej chwili. J. Pieter podkreśla rolę osobistego doświadczenia w tworzeniu się motywów. Są one proste, zwłaszcza bezpośrednio, gdy zależą od stanu organizmu lub chwilowej sytuacji.

„Innym razem motyw stanowi, nawet dla osoby nim kierowanej, istny węzeł gordyjski i zdaje się być prawie wyłącznie rezultatem historii osobistej czyjegoś życia”.

Pewnym szczególnym źródłem uczuć i motywów postępowania jest sumienie. Sumienie występuje wówczas, gdy człowiek ma do czynienia ze zjawiskami natury moralnej. Sumienie łączy się zwykle z poczuciem moralnym. Ludzie przejawiają’nie tylko rozmaitą wrażliwość hnoralną na różne zjawiska, ale różnie też oceniają moralnie rozmaite zjawiska.

Geneza sumienia tkwi, zdaniem wielu badaczy, w przeżyciach młodości, gdy dziecku udziela się nagany i kary za rozmaite postępki. To zaś łączy się z nakazami i zakazami społecznymi, z tym co dane społeczeństwo uważa za pożyteczne, dobre i godne pochwały, i z tym, co uważa za szkodliwe. Na sumienie składają się społeczne normy postępowania. Wszczepione w dzieciństwie i młodości przez rozmaitych wychowawców nakazy postępowania ukształtowały się w indywidualne sumienie. Na kształtowanie się więc sumienia ma wpływ rodzina, szkoła, grupy rówieśników i wszelkie inne czynniki, urabiające sumienie osobnika w sposób trwały.

Wszystkie te wpływy wszczepiają jakieś normy właściwego postępowania w rozmaitych przypadkach, kształtują pogląd jednostki na to, jak ona się powinna zachowywać. Łączy się z tym sprawa odczuwania krzywdy wyrządzonej drugiemu. Odczuwanie zaś krzywdy własnej lub cudzej zależy nie tylko od stopnia podatności na odczuwanie krzywdy, ale i od przeświadczeń o tym, co stanowi krzywdę. Tak ukształtowane w człowieku sumienie ujawnia swe istnienie przed wykonaniem jakiegoś czynu lub po jego wykonaniu. Przed wykonaniem ujawnia się jako skrupuł, wahanie wstrzymujące od popełnienia czynu ze względu na jego znaczenie moralne, ze względu na szkodę, jaką czyn ten przyniesie komu innemu.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.