POJĘCIE INTERPERSONALNEJ PERSPEKTYWY BADAWCZEJ CZ. II

Relację typu podmiot-podmiot można przeciwstawić relacji typu pod- miot-przedmiot. To porównanie może być przydatne, aby lepiej uzmysłowić sobie, na czym polega istota interpersonalnej perspektywy badawczej. W relacji typu podmiot-podmiot oba współtworzące ją elementy aktywnie wywierają swoje piętno na postać tej relacji. W drugim typie związku przedmiot jest nieaktywnym jego elementem. Traktowany jest jako nie zmieniający się element relacji lub jako zmieniający się, jednak występujące zmiany nie są wywoływane działalnością podmiotu – drugiego członu związku (B. D. Pary gin 1971).

Gdybym poprzestał na wskazanej charakterystyce relacji interpersonalnej, łatwo można byłoby wykazać, że bezpośredni kontakt dwóch zwierząt lub kontakt człowieka ze zwierzęciem także może być rozpoznany jako relacja interpersonalna. Zwierzę może przecież w sposób adekwatny reagować na zachowania partnera – człowieka lub zwierzęcia. Dlatego myślę, że drugim kryterium umożliwiającym odróżnienie relacji interpersonalnej (relacji typu podmiot-podmiot) jest istniejąca u obu partnerów związku świadomość wzajemnej podmiotowości. Oznacza to, że każda z osób przypisuje partnerowi podobny do własnego świat przeżyć wewnętrznych oraz,możliwość świadomego kierowania własnym postępowaniem (S. Kowalik 1986). Człowiek, który wchodzi w związek typu podmiot-przedmiot dysponuje świadomością, że drugi człon tej relacji – przedmiot – jest w tym zakresie zdecydowanie różny od niego. W konsekwencji rozpoznawanie partnera relacji jako dysponującego podobną świadomością lub pozbawionego tej świadomości może wpływać w sposób istotny na postępowanie względem identycznego poza tą cechą partnera.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *